Legiony Polskie w latach 1914 - 1918, od nazwiska swojego założyciela zwane także Legionami Piłsudskiego, były polskimi oddziałami wojskowymi, którym początek dała Pierwsza Kompania Kadrowa utworzona w Krakowie. Będąc oddzielną formacją w armii austro-węgierskiej wsławiły się w wielu bitwach. Należący do nich żołnierze cechowali się odwagą i oddaniem sprawie wyzwolenia Rzeczypospolitej lub przynajmniej nadania jej choć namiastki wolności. Teraz, gdy zbliża się 90. rocznica odzyskania niepodległości przez Polskę, dobrze jest przypomnieć nam sobie o tych, którzy o tę niepodległość walczyli.

Legenda Legionów to kompleksowa książka, której tematem są właśnie Legiony Piłsudskiego. Pracował nad nią zespół wykwalifikowanych ludzi, tworząc imponujących rozmiarów dzieło nie tylko o działaniach wojennych tej formacji, ale też o życiu prywatnym żołnierzy, a także o Legionach w literaturze i sztuce. Dodatkowych walorów nadaje całości niezwykła szata graficzna oraz piękne ilustracje.

Przyznam szczerze, że ucieszył mnie fakt otrzymania do recenzji tego giganta (500 stron w formacie A4!) nie tylko z tego powodu, iż interesuje mnie los Legionów, ale także przez to, że książka wydana jest z prawdziwym rozmachem. Dzieli się ona na dwie główne części. W pierwszej możemy zapoznać się z historią powstania formacji; widzimy jej losy jeszcze sprzed wybuchu wojny, ale także działania podczas jej trwania. Jesteśmy z nią aż po schyłek jej istnienia w roku 1918. Druga, nie mniej ciekawa część to niesamowity zbiór tematów, których łącznikiem są polskie Legiony. W tej części znajdziemy wiele informacji o członkach formacji, ich życiu codziennym, odznaczeniach, kobietach w Legionach, pomnikach upamiętniających żołnierzy, a nawet o związanej z tym tematem literaturze - słowem wszystko o samej formacji oraz tym, co się z nią wiąże. Jeśli więc szukamy książki, której tematem są Legiony Piłsudskiego to właśnie ta pozycja udzieli nam odpowiedzi, jeśli nie na wszystkie, to na pewno na lwią cześć pytań, które nas nurtują. Autorzy mają duży szacunek dla walczących, nie ma jednak zbędnego patosu. Nie widać także przeceniania wartości żołnierzy, przesadnej gloryfikacji Polski i Polaków. Dzieje Legionów są opisane rzeczowo, nie ma tu miejsca na niepotrzebne epitety, bo wiadomo, iż choć serca tamtych żołnierzy były wielkie, to możliwości mieli oni ograniczone - nie byli przecież w stanie wyzwolić ojczyzny tylko własnymi rękami! Ogromnym atutem książki jest mnogość autorów, którzy na dodatek nieraz skłaniają się ku różnym nurtom historii, co daje nam nieszablonowe spojrzenie na tematykę legionową. Nie obawiamy się więc, że Legenda Legionów jest stronnicza; co prawda pewnych tendencji nie da się ominąć, ale tak naprawdę w mniejszym lub większym stopniu każda książka historyczna jest tendencyjna.

Niestety, są także minusy. Na przykład nie doszukałem się w książce przypisów, co mnie bardzo zdziwiło. W tak porządnym opracowaniu historycznym, ogarniającym całość zagadnienia, brak przypisów jest co najmniej  zadziwiający. Również bibliografia jest mocno ograniczona. Może to tłumaczyć fakt, iż pełna bibliografia zajęłaby sporo miejsca. Myślę jednak, że skoro już mamy do czynienia z tak gigantycznym woluminem, parę dodatkowych kartek nie zrobi różnicy. Drugim powodem tak okrojonej bibliografii może być chęć wyróżnienia tych ważniejszych dzieł, po macoszemu traktując te mniej ważne w tworzeniu książki. Uważam jednak, iż wypisanie całości zwiększałoby znacznie wiarygodność książki.

Na końcu chciałbym powiedzieć o wydaniu lektury, które jest po prostu olśniewające. Zebrany w niej materiał ikonograficzny naprawdę imponuje, mnogość rysunków, fotografii, reprodukcji i dokumentów źródłowych zachwyca. Niesamowite są też mapy na których rozrysowano działania wojenne Legionów. Co tu dużo mówić -  wydanie stoi naprawdę na najwyższym poziomie.

Szczerze polecam tę książkę. Jak już mówiłem, bardzo dokładnie i szczegółowo omawia ona zagadnienie Legionów, nie zapominając o najmniejszych aspektach tematu. Co prawda, może się wydawać nieco droga (99.00 PLN), lecz gdy porównamy to z jakością wydania oraz wartością merytoryczną książki, ta cena wydaje się naprawdę uzasadniona.

Autor: Piotrek „Dark Kaczuszka” Krzystek

Redakcja: Marcin „Sharn” Byrski 

Źródło: Valkiria Network

KUP TERAZ